Tổng Công ty Lương thực Miền Bắc được thành lập theo Quyết định số 312/TTg ngày 24/5/1995 của Thủ tướng Chính phủ trên cơ sở tổ chức lại các doanh nghiệp thuộc Tổng Công ty Lương thực Trung ương I và các doanh nghiệp Lương thực thuộc các tỉnh từ Thừa Thiên - Huế trở ra. Nhiệm vụ chủ yếu của Tổng công ty là tổ chức, quản lý sản xuất kinh doanh các mặt hàng lương thực, nông sản, thu mua  lương thực hàng hóa cho nông dân, bình ổn giá cả, góp phần quan trọng vào đảm bảo an ninh lương thực quốc gia.

Ngày 25/9/2009, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1544/QĐ-TTg chuyển Tổng Công ty Lương thực miền Bắc sang hoạt động theo hình thức công ty mẹ-công ty con và thành lập Công ty mẹ - Tổng Công ty Lương thực miền Bắc. Cuối năm 2009, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo sáp nhập nguyên trạng Tổng Công ty Muối thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn vào Tổng Công ty Lương thực miền Bắc.

Ngày 25/6/2010, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 982/QĐ-TTg về việc chuyển Công ty mẹ- Tổng Công ty Lương thực miền Bắc thành công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước làm chủ sở hữu.

Ngày 25/4/2011, Thủ tường Chính phủ ban hành Quyết định số 609/QĐ-TTg phê duyệt Điều lệ tổ chức và hoạt động của Tổng công ty Lương thực miền Bắc.

Đến nay, Tổng Công ty có 12 đơn vị trực thuộc Tổng công ty, 28 công ty con do Tổng công ty nắm giữ trên 50% vốn điều lệ và 11 công ty liên kết với Tổng công ty.

Ngành nghề kinh doanh chính của VINAFOOD là ngành lương thực, ngành muối. Các ngành nghề kinh doanh khác như nuôi trồng thủy sản và cá hoạt động dịch vụ liên quan, sản xuất chế biến các loại bánh, kẹo, ...

Ban lãnh đạo: